fbpx

Ekspozycja

Z poprzednich wpisów dowiesz się jak wybrać aparat i obiektyw do filmowania. Tym razem pomożemy Ci nauczyć się ich używać. W tym wpisie wyjaśnimy: co to jest ekspozycja i jak uzyskać prawidłową ekspozycję.

Czym jest ekspozycja

Ekspozycja to ilość światła jaką rejestruje aparat. Twoim zadaniem jest zadbać, by tego światła nie było, ani za mało, ani za dużo. Jeżeli światła będzie za mało uzyskasz niedoświetlenie. Niedoświetlone zdjęcie możesz do pewnego stopnia rozjaśnić w postprodukcji, ale spowoduje to pojawienie się szumu i innych artefaktów. Jeżeli światłą będzie za dużo i uzyskasz przepalenie nie będzie możliwe odzyskanie tych informacji i pozostanie jedynie biała plama na fotografii. Ekspozycję możesz kontrolować używając 3 parametrów: przysłony, czasu naświetlania i czułości matrycy.

Przysłona

Ilość światła jakie przechodzi przez obiektyw można regulować. Służy do tego tzw. przysłona. Jest to prosty mechanizm pozwalający na zmniejszenie średnicy otworu w obiektywie. Im mniejsza dziurka, tym mniej światła wpada do środka, a więc ciemniejsza ekspozycja.

Wartość przysłony

Wielkość otworu przysłony wyraża się w skali F/n (z angielskiego Ogniskowa/numer). Pierwszymi dwoma wartościami przysłony są F/1 i F/1.4 (istnieją obiektywy o przysłonie większej niż F/1, jednak nie ma to wpływu na poprawność takiego rozumowania). Kolejne wartości uzyskasz mnożąc poprzednią razy 2. Po F/1.4 będzie F/2 (przed F/1.4 jest F/1, F/(1*2)=F/2), po F/2, będzie F/2.8 itd. Każda taka działka przysłony to 2 razy mniej światła od poprzedniej.

Wartość przysłony

Głębia ostrości

Przysłona reguluje nie tylko ilość wpadającego do środka światła, ale również głębię ostrości. Głębia ostrości jest to zakres odległości od aparatu, w której obraz jest ostry. Im mniejsza wartość przysłony tym mniejsza głębia ostrości co powoduje rozmycie tła i pierwszego planu. Więc jeżeli chcesz uzyskać rozmyte tło, stosuj niskie wartości przysłony.

Wpływ przysłony na głębię ostrości

Czas naświetlania

Kolejnym parametrem regulującym ekspozycję jest czas naświetlania. Jest to po prostu czas, przez który aparat robi zdjęcie. Im dłuższy tym więcej światła zostanie zarejestrowane i obraz będzie jaśniejszy.

Wartość czasu naświetlania

Czas naświetlania wyraża się jako odwrotność sekundy. 25 oznacza jedną dwudziestą piątą sekundy, 50 jedną pięćdziesiątą sekundy. W 1/50 sekundy aparat zarejestruje 2 razy mniej światła niż w 1/25. Przy długich czasach naświetlania aparat wyświetli wartości z apostrofem, np. 5”. To znaczy, że czas naświetlania wynosi aż 5 sekund.

Zamrażanie i rozmywanie ruchu

Czas naświetlania ma jeszcze jeden skutek uboczny. Załóżmy, że nasz obiekt się porusza, jeżeli zrobisz zdjęcie z krótkim czasem naświetlania wszystko będzie ostre, jakby zamrożone w czasie. Jeżeli jednak zrobisz zdjęcie z długim czasem naświetlania to na zdjęciu będzie widać ruch, jest to tzw. rozmycie ruchu.

Wpływ czasu naświetlania na rozmycie ruchu i ekspozycję

Czas naświetlania w filmie

Fotograf może ustawić dowolny czas naświetlania, ale filmowcy starają się tak dobrać go tak, by każda klatka filmu była naświetlana przez połowę czasu jej trwania. Prościej, jeżeli nagrywasz w 25 klatkach na sekundę, ustaw czas naświetlania na 1/50s, nagrywając w 50 klatkach, ustaw 1/100s itd. Dzięki temu uzyskasz naturalne rozmycie ruchu. Filmowcy robią pewne wyjątki od tej reguły, ale najczęściej się do niej stosujemy.

Czułość matrycy

Ostatnim parametrem regulującym ekspozycję jest czułość matrycy. Matryca mniej czuła zarejestruje mniej światła i analogicznie, bardziej czuła matryca zarejestruje go więcej. Czułość matrycy określa się w ISO, bazowe ISO wynosi najczęściej 100 lub 200, ale aparaty cyfrowe pozwalają ustawić wyższe, niż bazowa czułości. Im wyższa wartość ISO, tym większa czułość matrycy. Wadą wysokich wartości ISO jest gorsza jakość zdjęcia. Pojawia się szum, kolory są mniej naturalne i zmniejsza się zakres dynamiczny, czyli ilość informacji pomiędzy niedoświetleniem, a przepaleniem.

Poprawna Ekspozycja

Technicznie poprawną ekspozycję możesz uzyskać na 6 różnych sposobów i to z zachowaniem jak najniższego ISO. Zobacz:

Każde z tych zdjęć ma poprawną ekspozycje, ale różnią się efektem. Z czasem 1/400 zamrozisz ruch, a przy 1/13 uzyskasz spore rozmycie. Zadaniem fotografa jest wybrać tą właściwą dla danego efektu ekspozycję, ale to już pozostawiamy Tobie.

Podsumowanie

Ekspozycja to ilość zarejestrowanego światła, reguluje się ją na 3 sposoby: otwierając lub zamykając przysłonę, skracając lub wydłużając czas naświetlania oraz zmniejszając lub zwiększając czułość matrycy. Poprawną ekspozycję możesz uzyskać na 6 sposobów, ale musisz wybrać jeden z nich, który uważasz za najlepszy artystyczny efekt. Na dziś to już wszystko, nie zapomnij zostawić komentarza i zapisać się na nasz newsletter, dzięki czemu nie przegapisz żadnego nowego materiału, a czasem podrzucimy Ci coś ekstra. Do zobaczenia w następnym materiale!

Dodaj komentarz